Last Trading Day คืออะไร?

เรื่องสำคัญที่นักลงทุน TFEX ต้องรู้ก่อนถือสัญญาจนหมดอายุ นักลงทุนหลายคนให้ความสำคัญกับการหาจังหวะเปิดสถานะ การเลือกทิศทางตลาด หรือการบริหารความเสี่ยง แต่มีอีกเรื่องหนึ่งที่ไม่ควรมองข้าม นั่นคือ Last Trading Day หรือ วันซื้อขายวันสุดท้ายของสัญญา

หากไม่ทราบว่าสัญญาที่ถืออยู่จะหมดอายุเมื่อใด อาจส่งผลให้วางแผนการลงทุนผิดพลาด เช่น ลืมปิดสถานะ ไม่เตรียมเปลี่ยนไปซื้อขายสัญญาเดือนถัดไป หรือไม่เข้าใจว่าหลังวันซื้อขายสุดท้ายจะเกิดอะไรขึ้นกับสัญญาที่ถืออยู่

บทความนี้จะพาไปรู้จัก Last Trading Day ตั้งแต่ความหมาย หลักการทำงาน ผลกระทบต่อการลงทุน และสิ่งที่นักลงทุน TFEX ควรเตรียมตัวก่อนสัญญาหมดอายุ

Last Trading Day คืออะไร?

Last Trading Day (LTD) คือ วันทำการสุดท้ายที่ตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (TFEX) อนุญาตให้นักลงทุนซื้อขายสัญญาของเดือนนั้นได้ เมื่อสิ้นสุดเวลาซื้อขายในวันดังกล่าว สัญญาจะหมดอายุ (Contract Expiration) และจะไม่สามารถส่งคำสั่งซื้อหรือขายสัญญาเดือนนั้นได้อีก หลังจากนั้น สถานะคงค้างทั้งหมดจะถูกดำเนินการตามหลักเกณฑ์ของสัญญา เช่น

• การหักชำระด้วยเงินสด (Cash Settlement)
• การส่งมอบสินทรัพย์อ้างอิง (Physical Delivery) สำหรับสัญญาที่กำหนดให้มีการส่งมอบ

จึงกล่าวได้ว่า Last Trading Day เป็นเส้นแบ่งระหว่าง “สัญญาที่ยังซื้อขายได้” กับ “สัญญาที่สิ้นสุดอายุ”

วิธีดู  Last Trading Day ใน HeroM

ทำไม TFEX จึงกำหนดวันหมดอายุของสัญญา?

สัญญาซื้อขายล่วงหน้า (Futures) เป็นข้อตกลงที่อ้างอิงกับช่วงเวลาในอนาคต จึงไม่สามารถซื้อขายได้ตลอดไป

การกำหนดวันหมดอายุช่วยให้ตลาดมีความเป็นระเบียบ และทำให้ราคาของ Futures เคลื่อนเข้าสู่ราคาของสินทรัพย์อ้างอิงเมื่อใกล้วันสิ้นสุดสัญญา นอกจากนี้ ยังช่วยให้เกิดการเปิดสัญญาเดือนใหม่อย่างต่อเนื่อง ทำให้นักลงทุนสามารถเลือกเดือนที่เหมาะสมกับแผนการลงทุนของตนเอง

ตัวอย่าง Last Trading Day ของ SET50 Index Futures

สำหรับ SET50 Index Futures TFEX กำหนดให้ วันซื้อขายวันสุดท้าย คือ วันทำการก่อนวันทำการสุดท้ายของเดือนที่สัญญาหมดอายุ ตัวอย่าง หากสัญญาหมดอายุในเดือนมิถุนายน และวันทำการสุดท้ายของเดือนคือวันที่ 30 มิถุนายน วันซื้อขายวันสุดท้ายอาจเป็นวันที่ 29 มิถุนายน (หากไม่มีวันหยุดคั่น) หลังสิ้นสุดเวลาซื้อขายของวันดังกล่าว สัญญาจะเข้าสู่กระบวนการชำระราคาตามหลักเกณฑ์ของตลาด

หมายเหตุ: หลักเกณฑ์วันซื้อขายวันสุดท้ายของสินค้าแต่ละประเภทใน TFEX อาจแตกต่างกัน นักลงทุนควรตรวจสอบรายละเอียดของสัญญาที่ซื้อขายทุกครั้ง

เมื่อถึง Last Trading Day จะเกิดอะไรขึ้น?

หลังตลาดปิดในวันซื้อขายสุดท้าย จะไม่สามารถซื้อขายสัญญาเดือนนั้นได้อีก จากนั้นระบบจะดำเนินการตามเงื่อนไขของสัญญา เช่น

• คำนวณราคาชำระราคาสุดท้าย (Final Settlement Price)
• หักกำไรหรือขาดทุนเข้าสู่บัญชี
• ปิดสถานะของสัญญาที่หมดอายุ
• ดำเนินการส่งมอบสินทรัพย์ หากสัญญานั้นกำหนดให้มีการส่งมอบจริง

นักลงทุนจึงควรทราบว่าตนเองถือสัญญาประเภทใด และสัญญานั้นใช้วิธีสิ้นสุดแบบใด

หากถือสัญญาจนหมดอายุ จะเกิดผลอย่างไร?

หลายคนเข้าใจว่าต้องรีบปิดสถานะก่อนวันหมดอายุเสมอ ความจริงแล้ว ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์และประเภทของสัญญา นักลงทุนบางรายเลือกถือจนหมดอายุเพื่อให้ระบบชำระราคาตามหลักเกณฑ์

ขณะที่นักลงทุนจำนวนมากเลือกปิดสถานะก่อน เพื่อหลีกเลี่ยงความผันผวนในช่วงใกล้หมดอายุ หรือเพื่อเปลี่ยนไปซื้อขายสัญญาเดือนถัดไป ดังนั้น สิ่งสำคัญไม่ใช่ว่าต้องปิดหรือไม่ปิด แต่ต้องเข้าใจผลที่จะเกิดขึ้นกับสัญญาที่ถืออยู่

ทำไมช่วงใกล้ Last Trading Day จึงได้รับความสนใจ?

เมื่อสัญญาใกล้หมดอายุ นักลงทุนจำนวนมากจะเริ่ม

• ปิดสถานะเดิม
• เปิดสัญญาเดือนใหม่
• ทำ Roll Over
• ปรับพอร์ตการลงทุน

ส่งผลให้บางช่วงอาจมีปริมาณการซื้อขายเพิ่มขึ้น และราคาของสัญญาใกล้หมดอายุอาจเคลื่อนไหวแตกต่างจากช่วงปกติ ผู้ลงทุนจึงควรติดตามทั้งปริมาณการซื้อขาย (Volume) และจำนวนสถานะคงค้าง (Open Interest) ประกอบกับการวางแผนลงทุน

Roll Over คืออะไร?

Roll Over คือ การปิดสถานะของสัญญาเดือนที่กำลังจะหมดอายุ แล้วเปิดสถานะใหม่ในสัญญาเดือนถัดไป ตัวอย่าง นักลงทุนถือ SET50 Futures เดือน U เมื่อสัญญาใกล้หมดอายุ นักลงทุนอาจ

• ขายปิดสัญญาเดือน U
• ซื้อสัญญาเดือน Z

เพื่อคงมุมมองการลงทุนเดิม แต่เปลี่ยนไปใช้สัญญาที่มีอายุยาวกว่า วิธีนี้ได้รับความนิยมในกลุ่มนักลงทุนที่ต้องการถือสถานะต่อเนื่อง

ข้อผิดพลาดที่นักลงทุนมือใหม่พบได้บ่อย

1. 1. ไม่รู้ว่าสัญญาใกล้หมดอายุ ทำให้วางแผนผิด หรือรีบดำเนินการในช่วงสุดท้าย
2. 2. เข้าใจว่าสัญญาทุกประเภทหมดอายุวันเดียวกัน ในความเป็นจริง แต่ละผลิตภัณฑ์ของ TFEX อาจกำหนดวัน Last Trading Day แตกต่างกัน
3. 3. ไม่ศึกษาวิธีการชำระราคาของสัญญา แต่ละสัญญาอาจใช้ Cash Settlement หรือ Physical Delivery แตกต่างกัน
4. 4. ลืมเตรียม Roll Over ทำให้ไม่สามารถถือสถานะต่อได้ตามแผน

Last Trading Day เป็นข้อมูลพื้นฐานที่นักลงทุน TFEX ทุกคนควรรู้ เพราะเกี่ยวข้องโดยตรงกับการบริหารสถานะ การวางแผนลงทุน และการจัดการความเสี่ยง

การตรวจสอบวันซื้อขายวันสุดท้ายก่อนเปิดสถานะ จะช่วยให้คุณวางแผนได้ว่าจะปิดสถานะ ถือจนหมดอายุ หรือเปลี่ยนไปสัญญาเดือนถัดไป (Roll Over) ได้อย่างเหมาะสม

แม้การวิเคราะห์ทิศทางตลาดจะเป็นเรื่องสำคัญ แต่การรู้ว่าสัญญาจะสิ้นสุดเมื่อใด ก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ช่วยให้การลงทุนใน TFEX เป็นระบบและลดโอกาสเกิดความผิดพลาดจากการลืมวันหมดอายุของสัญญา